สำหรับผู้มีความหลากหลายทางเพศ การเติบโตขึ้นมาเป็นตัวเองไม่ได้เป็นเรื่องง่ายเสมอไป ต้องเผชิญกับการถูกตัดสิน ถูกล้อเลียน ถูกปฏิเสธ หรือถูกลดทอนคุณค่าในความเป็นตัวเอง ประสบการณ์เหล่านี้อาจทิ้งร่องรอยไว้ในใจ จนบางครั้งเรากลายเป็นคนที่วิจารณ์และกดดันตัวเองซ้ำ ๆ โดยไม่รู้ตัว

        Workshop “คืนหัวใจสู่ตัวตนที่แท้จริง พาใจกลับมารักตัวเองอย่างภาคภูมิ” ภายใต้งาน Bangkok Pride 2026 วันที่ 30 พฤษภาคม 2569 ณ ห้องอเนกประสงค์ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) โดย คุณณภัทร สุขนฤเศรษฐกุล นักวิจัยและนักออกแบบกระบวนการเรียนรู้อิสระ นักเพศวิทยาอิสระ ผศ.เบญจรัตน์ สัจกุล คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสุขภาพ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช คุณเอกวัสส์ รัตน์จิโรจน์ สถาบันขงจื่อแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ คุณธฤษณุ เจริญสุข โรงเรียนมัธยมสาธิตมหาวิทยาลัยนเรศวร

        ชวนผู้เข้าร่วมทำความรู้จักกับ Self-Compassion หรือการเมตตากรุณาต่อตนเอง ผ่านการสำรวจบาดแผล ความเปราะบาง และเรื่องราวที่หล่อหลอมตัวตน เพื่อค่อย ๆ เรียนรู้ที่จะมองเห็น ยอมรับ และโอบกอดตัวเองในแบบที่เป็น

เริ่มจากการรับรู้ว่าเรากำลังรู้สึกอะไรอยู่ 

        ก่อนจะกลับมาเมตตาตัวเองได้ เราอาจต้องเริ่มจากการรับรู้ก่อนว่า ในแต่ละวันเราแบกความรู้สึกอะไรเอาไว้บ้าง กระบวนการช่วงแรกจึงชวนผู้เข้าร่วมกลับมาเชื่อมโยงกับร่างกายและอารมณ์ของตนเอง ผ่านการสังเกตปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นเมื่อเผชิญสถานการณ์ต่าง ๆ ในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นช่วงเวลาที่ได้รับคำชื่นชม ถูกเข้าใจผิด ถูกตัดสิน หรือแม้แต่ช่วงเวลาที่เรากำลังตำหนิตัวเองอยู่ในใจ

        แม้ไม่ต้องพูดอะไร ผู้เข้าร่วมได้ค้นพบว่า ร่างกายกำลังบอกเล่าเรื่องราวบางอย่างที่ตนเองอาจไม่เคยสังเกตมาก่อน ทั้งความสุข ความภูมิใจ ความอึดอัด ความเจ็บปวด หรือความอ่อนโยนที่ยังคงหลงเหลืออยู่ภายใน หลายคนสะท้อนว่า แม้จะมาจากต่างวัย ต่างประสบการณ์ หรือแม้แต่ต่างภาษา แต่ทุกคนสามารถสื่อสารความรู้สึกถึงกันได้

        เพียงแค่หยุดฟังสิ่งที่ร่างกายและหัวใจกำลังบอกเรา ก็อาจเป็นก้าวแรกของการกลับมารู้จักตัวเองอีกครั้ง

ก่อนเยียวยาบาดแผล เราต้องมองเห็นมันก่อน

        หลายครั้งเรารีบผลักความเจ็บปวดออกไป โดยไม่ทันได้หยุดมองว่ามันกำลังบอกอะไรกับเรา

        กระบวนการช่วงนี้จึงชวนผู้เข้าร่วมกลับมาอยู่กับร่างกาย ความรู้สึก และประสบการณ์ที่เคยทิ้งร่องรอยไว้ในใจ โดยเฉพาะเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการถูกปฏิเสธ ถูกต่อต้าน หรือไม่ได้รับการยอมรับในตัวตนที่เป็น

        ผู้เข้าร่วมหลายคนสะท้อนว่า เมื่อได้มองบาดแผลเหล่านั้นผ่านการสร้างงานศิลปะ พวกเขาเริ่มเห็นว่าตัวตนในวันนี้ถูกหล่อหลอมจากทั้งความรัก ความคาดหวัง และประสบการณ์ที่เคยพบเจอ เพราะก่อนที่บาดแผลจะได้รับการเยียวยา เราอาจต้องยอมรับก่อนว่ามันมีอยู่จริง

บางครั้งการเยียวยา เริ่มจากการมีใครสักคนรับฟัง

        กระบวนการเปิดพื้นที่ให้ผู้เข้าร่วมได้แบ่งปันผลงานของตนเองกับคนแปลกหน้า ชวนกันมองเห็นความรู้สึก ตัวตน และเรื่องราวที่ซ่อนอยู่ภายใต้ผลงานแต่ละชิ้น

        หลายคนสะท้อนว่า การได้รับฟังและถูกรับฟังอย่างตั้งใจ โดยไม่มีการตัดสิน ไม่มีการเร่งให้ก้าวข้ามความรู้สึก หรือพยายามหาคำตอบแทนกัน เป็นประสบการณ์ที่มีความหมายอย่างมาก เพราะบางครั้งสิ่งที่เราต้องการอาจไม่ใช่คำแนะนำ แต่เป็นการได้รับการมองเห็นและยอมรับในสิ่งที่กำลังรู้สึกอยู่

        การรับฟังเรื่องราวของผู้อื่นยังทำให้ผู้เข้าร่วมตระหนักว่า ตนเองไม่ได้ต่อสู้อยู่เพียงลำพัง ยังมีผู้คนอีกมากที่เคยเผชิญความสับสน ความเจ็บปวด หรือการไม่ได้รับการยอมรับในตัวตนของตนเอง และเมื่อเรื่องราวเหล่านั้นถูกแบ่งปันออกมา ความโดดเดี่ยวที่เคยแบกไว้ก็เริ่มเบาบางลง

จากความเข้าใจ สู่ความเมตตาต่อตัวเอง

        เมื่อพื้นที่แห่งความไว้วางใจค่อย ๆ ก่อตัวขึ้น กระบวนการจึงชวนผู้เข้าร่วมก้าวไปอีกขั้น คือการหันกลับมามอบความเมตตาให้กับตัวเอง

        ผ่านการแลกเปลี่ยนข้อความให้กำลังใจ การเติมเต็มผลงานของตนเอง และการขอบคุณตัวเองที่เดินทางผ่านเรื่องราวต่าง ๆ มาได้ ผู้เข้าร่วมได้เปลี่ยนมุมมองจากการจ้องมองข้อบกพร่อง ไปสู่การมองเห็นคุณค่า ความเข้มแข็ง และความอ่อนโยนที่มีอยู่ในตัวเอง

        กระบวนการนี้ทำให้ได้กลับมาเห็นเส้นทางการเติบโตของตนเอง จากวันที่เคยรู้สึกไม่เข้มแข็ง สับสน หรือไม่มั่นใจในตัวตน สู่วันที่สามารถยอมรับตัวเองได้มากขึ้น บางคนค้นพบว่าภายใต้ความเปราะบางยังมีความกล้าหาญซ่อนอยู่ ขณะที่บางคนได้เห็นด้านที่อ่อนโยนของตัวเอง ซึ่งไม่เคยสังเกตมาก่อน

        นี่คือหัวใจสำคัญของ ‘Self-Compassion หรือความเมตตากรุณาต่อตัวเอง’ การยอมรับว่าเราเป็นมนุษย์ธรรมดาคนหนึ่งที่มีทั้งบาดแผล ความผิดหวัง และช่วงเวลาที่เปราะบางไม่ต่างจากใคร พร้อมกลับมามองตัวเองด้วยความเข้าใจมากกว่าการตัดสิน ชื่นชมตัวเองที่ผ่านเรื่องราวต่าง ๆ มาได้ และไม่ลืมมอบความอ่อนโยนให้กับหัวใจของตนเอง เพราะแม้บาดแผลในอดีตจะเปลี่ยนแปลงไม่ได้ แต่เราสามารถเรียนรู้ที่จะปลอบโยน ดูแล และให้เวลากับตัวเองในการเยียวยาได้เช่นกัน

กลับบ้านพร้อมหัวใจของตัวเอง

        เมื่อกระบวนการใกล้สิ้นสุดลง ผู้เข้าร่วมหลายคนสะท้อนว่าพื้นที่แห่งนี้ทำให้พวกเขาได้พบทั้งมิตรภาพ ความเมตตา และความเข้าใจจากผู้คนที่อาจไม่เคยรู้จักกันมาก่อน บางคนรู้สึกภาคภูมิใจในความกล้าหาญของตัวเองที่ยอมเปิดเผยบาดแผลที่เคยซ่อนไว้ บางคนได้กลับไปทบทวนเหตุการณ์ในอดีตที่เคยถูกปฏิเสธหรือไม่ได้รับการยอมรับ และค้นพบว่าตลอดเส้นทางที่ผ่านมา ตนเองมีทั้งความเข้มแข็ง ความหวัง และพลังในการก้าวผ่านเรื่องราวเหล่านั้นมาได้

        บางครั้งการเยียวยาอาจไม่ได้หมายถึงการลืมบาดแผลที่เคยเกิดขึ้น แต่อาจเริ่มต้นจากการหยุดต่อสู้กับตัวเอง เรียนรู้ที่จะมองมันด้วยความอ่อนโยนมากขึ้น และกลับมาอยู่ข้างตัวเองอีกครั้ง เพราะไม่ว่าชีวิตจะพาเราไปไกลแค่ไหน สิ่งสำคัญอาจเป็นการได้กลับมาอยู่ข้างตัวเองอีกครั้ง พร้อมหัวใจที่อ่อนโยนกว่าเดิม และเชื่อมั่นว่าตัวตนที่แท้จริงของเรานั้นมีคุณค่าเสมอ

เรียบเรียงโดย เอกนรี นาวี